De Raad van State heeft in de maand mei van het jaar 2019 geoordeeld dat de Nederlandse overheid extra inspanningen moest gaan leveren om de uitstoot van stikstof verder terug te dringen. Dit bracht meteen bepaalde gevolgen met zich mee. Nagenoeg direct werden dan ook heel wat vergunningen voor bijvoorbeeld de bouw van stallen geschrapt. Ook vergunningen voor de bouw van nieuwe woonwijken en wegen werden ongeldig verklaard. Veel mensen en bedrijven vroegen zich op dat ogenblik af waar dat nu precies allemaal voor nodig was. Was het probleem met stikstof dan werkelijk zo groot? Wij gaan er op deze pagina uitgebreid voor jou op in.

Wat is stikstof nu eigenlijk?

Laten we eerst behandelen wat stikstof nu precies is. Het gaat hierbij om een element dat in grote mate voorkomt op onze planeet. Voor de lucht die we continue inademen geldt dat ze voor een significante hoeveelheid uit stikstof bestaat. Het gaat hierbij dan om stikstof in haar meest pure, niet-reactieve en bijgevolg dan ook niet schadeloze vorm. Een beperkt gedeelte van de stikstof die we op onze Aarde aantreffen beschikt over een reactief karakter. Voor deze vorm van reactief stikstof geldt dat het gaat om chemische verbindingen die stikstof bevatten. Ze zijn voor onze natuur eigenlijk onmisbaar als voedingsstof.

Bovenstaande laat vermoeden dat stikstof alleen maar over een positieve uitwerking of impact beschikt op onze natuur. Dat is echter niet helemaal waar. Op het ogenblik dat er sprake is van een overmatige hoeveelheid aan reactief stikstof is het namelijk zo dat ze schadelijk kan zijn voor onze natuur. Bovendien kan het ook een negatieve impact hebben op onze biodiversiteit. Bij een te hoge concentratie van dit type stikstof is het namelijk zo dat bepaalde soorten die veel stikstof nodig hebben de dominerende soorten worden. Zo kunnen andere planten worden weggedrukt.

Welke schade kan stikstof aanbrengen?

Grote hoeveelheden stikstoffen in de lucht en in de bodem zouden schade kunnen toebrengen aan niet alleen het milieu, maar ook aan ons mensen. Ze staan er dan ook om bekend een sterk negatief effect te hebben op de biodiversiteit. Voor bepaalde planten zoals bijvoorbeeld grassen en brandnetels geldt dat ze er behoorlijk hard door kunnen gaan groeien. Andere planten die over een meer kwetsbaar karakter beschikken worden daardoor echter verdrongen. Dit geldt ook voor de insecten die bijvoorbeeld van dergelijke planten afhankelijk kunnen zijn.

Een teveel aan stikstof kan ook een negatieve impact hebben op de bodem van onze planeet. Ammoniak staat er bijvoorbeeld om bekend de grond te verzuren. Dit kan ervoor zorgen dat belangrijke mineralen zoals bijvoorbeeld calcium en kalium kunnen oplossen en wegspoelen. De focus wordt veelal als dusdanig op onze natuur gelegd dat we ook wel eens durven over het hoofd te zien dat er ook sprake is van een negatief effect op ons mensen. Voor stikstofoxiden geldt namelijk in de praktijk dat ze een uitermate belangrijke veroorzaker zijn van fijnstof en smog. Ook dit is uiteraard iets waar dan ook zeker en vast bij stil moet worden gestaan.